Celfyddyd Wisgi
'Rhowch gwtsh bach i'r gwydr...'
Mae gallu prif ddistyllwr i farnu ansawdd wisgi trwy synnwyr arogl yn unig wedi bod yn rhan nodweddiadol o ddiwylliant wisgi erioed. Yn union fel y gall clust hyfforddedig adnabod offerynnau unigol mewn cerddorfa, gall trwyn hyfforddedig ganfod elfennau unigol o flas mewn wisgi cymhleth.
Nid yw arogli'n gelfyddyd wedi'i chyfyngu i glwb arbennig. Gall y dechreuwr ddysgu canfod yr elfennau sylfaenol yn fuan. Peidiwch â digalonni os na allwch ganfod almon, bergamot a sinamon ar unwaith, dechreuwch trwy fwynhau'r persawrau cyffredinol mewn cytgord â'i gilydd.
Mae'r rhan fwyaf o flaswr proffesiynol yn arogli'r wisgi'n 'syth' am yr effaith 'teimlad trwyn', yna'n ychwanegu tua hanner cymaint o ddŵr naturiol pur ar dymheredd ystafell. Mae hyn yn rhyddhau'r arogleuon anweddol ac yn helpu'n fawr i adnabod nodiadau unigol.
Pum Cam
01
Sylwch ar y lliw a'r disgleirdeb. Cwpanwch y gwydr yn eich dwylo a rhowch 'gwtsh' bach iddo, fel rydyn ni'n dweud yng Nghymru.
02
Beth yw'r effaith ar eich trwyn: llym, pigog, cynnes, sychu? Pa mor 'blaen' neu 'swil' ydyw? Peidiwch ag anadlu'n rhy ddwfn, oherwydd gall yr anweddau alcohol achosi 'blinder taflod'.
Gweithiwch drwy'r grwpiau arogl hyn:
Nodiadau grawnfwyd
malt, tost, llysiau
Nodiadau ester
persawrus, ffrwythus, blodeuog
Nodiadau aldehyd
gwair, dail, blodau
Nodiadau melys
mêl, fanila
Nodiadau pren
pren newydd, resin, hen bren
Nodiadau olewog
cneuog, menynnog, brasterog
03
Beth yw'r blasau cychwynnol wrth i'r hylif lithro dros eich blasbwyntiau? Ydyn nhw'n felys, sur, hallt, chwerw?
04
Wrth i chi lyncu, a yw blas cefn y daflod yn gyson â'r hyn a addawodd y persawr a'r blas cyntaf? Neu a yw'n dechrau dangos nodweddion gwahanol?
05
A yw'n gorffen byr, yn pylu'n gyflym, neu a yw'r blas yn aros fel machlud haf dros Fannau Brycheiniog? Bydd wisgi malt Cymreig yn aros ar eich blasbwyntiau.
Y Wyddoniaeth
Er mai dim ond pedwar blas sylfaenol y gallwn eu canfod trwy flas (chwerw, sur, melys a hallt), mae gan drwyn dynol dros 1,000 o adnabyddwyr arogl gwahanol.
Heb arogl, mae blas yn colli ei ddyfnder a'i sylwedd. Ar gyfer wisgi malt, mae persawr cynnil a chytbwys yn golygu blas llyfnach a mwy boddhaol.
Rhowch eich sgiliau ar waith yn un o'n tair distyllfa.
